Kazadan sonraki ilk dakikalarda insan düşünerek değil, refleksle hareket eder. Bu yüzden sıranın önceden bilinmesi önemli: hangi adımın önce geldiğini kaza anında öğrenmeye çalışmak geç kalmaktır.
Aşağıdaki sıralamada tek bir mantık var: önce insan, sonra trafik, en son araç. Çoğu hata bu sıranın bozulmasından çıkıyor — insanlar aracın hasarına bakarken şeridin ortasında duruyor.
1. Kendi güvenliğinizi alın
Aracınız hareket edebiliyorsa emniyet şeridine veya en sağa çekin. Edemiyorsa olduğu yerde bırakın; itmeye çalışmayın. Dörtlüleri hemen yakın.
Sonra araçtan inin. Otoyolda mutlaka sağ taraftaki kapıdan inin ve bariyerin arkasına geçin. Araç içinde beklemek, otoyolda en tehlikeli seçenektir — emniyet şeridinde duran araca arkadan çarpma, ölümlü kazaların önemli bir kısmını oluşturuyor.
Dörtlüleri yak
Reflektif yeleği giy — araçta bulundurmak zorunlu
Sağ kapıdan in, bariyerin arkasına geç
Reflektörü aracın en az 150 metre gerisine koy; viraj öncesindeysen daha uzağa
2. Yaralı varsa 112
Yaralanma varsa ilk arama 112 olmalı. Yaralıyı, açık bir yangın veya devrilme tehlikesi yoksa yerinden oynatmayın. Bilinci kapalı birinin boynunu hareket ettirmek kalıcı hasara yol açabilir.
Trafiğin durdurulması veya yönlendirilmesi gerekiyorsa 155'i arayın.
3. Olay yerini kaydedin
Araçlar yerinden oynatılmadan önce fotoğraf çekin. Sonradan yaşanacak tartışmaların büyük kısmı bu adımın atlanmasından çıkıyor.
Araçların yoldaki konumunu geniş açıdan çek
Her aracın hasarlı bölgesini yakından çek
Plakaları net görünecek şekilde çek
Fren izleri, cam kırıkları ve yol koşullarını çek
Varsa tanıkların iletişim bilgisini al
4. Tutanak
Maddi hasarlı ve tarafların anlaştığı kazalarda kaza tespit tutanağı taraflarca doldurulabiliyor. Yaralanma varsa, taraflar anlaşamıyorsa veya sürücülerden biri belge ibraz edemiyorsa trafik ekiplerinin gelmesi gerekiyor.
Tutanak tamamlanmadan araçları yerinden oynatmayın. Bu, sonraki sigorta sürecinde en sık sorun çıkaran noktalardan biri.
5. Aracın yoldan alınması
Tutanak bittikten sonra araç yolda kalmamalı. Hem trafik güvenliği hem de ikinci bir çarpma riski açısından en kısa sürede alınması gerekiyor.
Ağır hasarlı araçlarda tekerlekler dönmeyebilir, direksiyon kilitlenmiş olabilir veya şasi oturmuş olabilir. Bu durumda normal yükleme yapılamaz; vinçle çekerek platforma alınır. Araçtan yakıt, yağ veya soğutma suyu sızıyorsa yükleme öncesi önlem alınmalı ve çevrede ateş, kıvılcım bulunmamalı.
Yapılmaması gerekenler
Kaza sonrası yapılan hataların çoğu iyi niyetli ama zararlı davranışlar:
Şeridin ortasında durup hasara bakmak
Aracı tutanak tamamlanmadan yerinden oynatmak
Yaralıyı gereksiz yere hareket ettirmek
Karşı tarafla yol kenarında tartışmaya girmek
Hasar küçük diye tutanaksız anlaşmak — sonradan ispat imkânı kalmıyor
Sık sorulanlar
Kaza sonrası aracı hemen çektirmeli miyim?
Tutanak tamamlanmadan aracı yerinden oynatmayın. Tutanak bittikten sonra araç en kısa sürede yoldan alınmalı; yolda kalan araç ikinci bir kaza riski oluşturuyor.
Aracımı hangi otoparka veya servise götürüyorsunuz?
Siz nereye derseniz oraya. Bir tercihiniz yoksa bölgedeki seçenekleri söylüyoruz ama kararı siz veriyorsunuz.
Olay yerinde kalamayacağım, aracı siz teslim edebilir misiniz?
Edebiliriz. Bu durumda aracın teslim edildiği yeri fotoğraflayıp size gönderiyoruz.